Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

Współcześni przedsiębiorcy i podmioty gospodarcze funkcjonują w trwale turbulentnym otoczeniu. Na ich wyniki wpływ ma wiele czynników, zarówno endogenicznych jak i egzogenicznych. Dotychczas centrum zainteresowania menedżerów były czynniki finansowe i materialne, które skutecznie potrafiły tworzyć przewagę konkurencyjną przedsiębiorstw. Jednak od paru lat możemy mówić o nowym trendzie w ekonomii, a konkretnie o „nowej ekonomii”, terminu zapożyczonego z teorii socjologii. Kształtowanie się „nowej ekonomii” związane jest z rewolucjami w finansach, inżynierii finansowej, najnowszymi odkryciami biotechnologii, wzrostem znaczenia informatyki w życiu ludzkim. Podstawowym determinantem rozwoju tego trendu jest zwrócenie szczególnej, głównej uwagi na niematerialne wartości w organizacji. Jak wiemy wpływ na rozwój poszczególnych podmiotów, branż i regionów miały zasoby naturalne, czyli jakość gleby, walory przyrodnicze oraz zasoby twarde, jak infrastruktura, kapitał rzeczowy. Obecnie najważniejszą pozycją są zasoby miękkie, które podzielić możemy na kapitał ludzki, pod postacią know-how, wykształcenia, przedsiębiorczości, zdolności organizacyjnych oraz kapitał społeczny, który stanowi podwaliny funkcjonowania ludzi w XXI wieku. Kapitał społeczny jest młodym terminem, pierwszymi socjologami, którzy używali go w swoich pracach są Coleman i Bourdieu. Lapidarnie możemy określić, iż na kapitał społeczny składają się kapitał sieciowy, wzajemne zaufanie, normy społeczne, wspólnota oraz aktywność. Możemy także do tego terminu przypasować koncepcję CSR, czyli społecznej odpowiedzialności biznesu, która jest niejako kwintesencją trendu rozwijania kapitału społecznego w przedsiębiorstwach.

Społeczna odpowiedzialność biznesu jest w literaturze określana jako efektywna strategia zarządzania, dzięki której podmioty gospodarcze uwzględniają interesy społeczne, poszanowanie środowiska naturalnego oraz relacje z różnymi grupami interesariuszy, pracownikami, klientami, akcjonariuszami, dostawcami, społecznością lokalną. Generalnie można stwierdzić iż nie tylko spełnianie wszystkich wymogów administracyjnych daje dla danego przedsiębiorstwa świadomość bycia społecznie odpowiedzialną organizacją, lecz warunkiem sine qua non tego faktu są zwiększone inwestycje w zasoby ludzkie, ochronę środowiska i dobrowolne zaangażowanie w relacje z otoczeniem firmy, które może mieć faktyczny wpływ na sukces w działalności gospodarczej. Podsumowując, CSR nie należy traktować jako koszt, lecz przede wszystkim jako inwestycje, która przyczynia się do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw na poziomie lokalnym i globalnym oraz jednocześnie kształtuje warunki dla zrównoważonego rozwoju ekonomicznego i społecznego całych gospodarek, zarówno narodowych, jak i transnarodowych.

Skuteczne zarządzanie CSR wymaga świadomości, iż nie tylko koncepcja ta dotyczy dużych korporacji. Ważną rolę w implementacji trendu mają tzw. misie, czyli małe i średnie przedsiębiorstwa. Małe przedsiębiorstwo według Komisji Europejskiej jest firmą zatrudniającą do 50 osób i której przychody netto ze sprzedaży w skali roku nie przekraczają 7 mln euro. Z kolei do średniego przedsiębiorstwa zaliczamy podmioty, które są pracodawcami dla maksymalnie 250 osób i których przychody ze sprzedaży maksymalnie wynoszą 40 mln euro. Tak więc sektor ten dotyczy bardzo dużej ilości firm w Polsce oraz obywateli, albowiem około 70% wszystkich pracujących w Polsce osób jest zatrudnionych właśnie w MŚP. Dlatego tak ważny jest obszar funkcjonowania tychże firm, szczególnie w przypadku nagłaśniania przez media restrukturyzacji wielkich państwowych przedsiębiorstw, zwolnień i kolejnych strajków związków zawodowych. Mała jest świadomość tego faktu wśród społeczeństwa polskiego, lecz prawdą jest że to małe i średnie przedsiębiorstwa przyczyniają się do ciągle podtrzymywanej tendencji wzrostu gospodarczego naszego kraju. Dlatego to właśnie na sektorze MŚP władze centralne jak i lokalne powinni skupiać największą uwagę. To często małe firmy mają lokalny rodowód, funkcjonują w regionie, gdzie żyją i mieszkają ich właściciele, pracownicy, dostawcy i odbiorcy. Są więc blisko lokalnych spraw, mają możliwość angażowania się w rozwiązywanie lokalnych problemów dotyczących edukacji, sportu, wspierania rynku pracy.

Wprowadzanie zarządzania społeczną odpowiedzialnością biznesu wymaga zastosowania różnorodnych instrumentów, które powinny być ściśle związane z kulturą organizacyjną firmy, profilem działalności i prowadzoną polityką. Najczęściej stosowanymi są kampanie społeczne, mające na celu ukierunkowanie postaw, zachowań wybranych grup odniesienia, wykorzystujące środki masowego przekazu, programy etyczne dla pracowników, które integrują osoby zatrudnione wokół wartości leżących u podstaw polityki danych przedsiębiorstw. Marketing zaangażowany społeczny jest również popularnym narzędziem implementacji CSR, uwzględnia działalność firmy zarówno do celów marketingowych i potrzeb społecznych. Dodatkowo przedsiębiorcy wykorzystują w dystrybucji swoich produktów eko-znakowanie i znakowanie społeczne polegające na umieszczaniu na opakowaniach lub etykietach produktów dodatkowych informacji z zakresu ekologicznej lub społecznej odpowiedzialności. Także często wprowadza się nadzór korporacyjny, a więc zespół mechanizmów wykorzystywanych do kontrolowania i koordynowania zachowań udziałowców, którzy mają własne interesy a którzy współdziałają z kadrą zarządzającą w celu efektywnej realizacji stawianych przed spółką zadań. Ważne są także inwestycje społecznie odpowiedzialne, które są uwzględniane w analizie przedsiębiorstwa w kryterium oceny możliwości długotrwałego wzrostu wartości spółek na podstawie wyników społecznych i ekologicznych.

Korzyści implementacji strategii społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa są niezwykle trudno mierzalne, albowiem powinny być mierzone w perspektywie długoterminowej. Ponadto rozważania dotyczące wpływy CSR na pozycję konkurencyjną firmy muszą opierać się na informacjach o charakterze jakościowym, albowiem nie można w sposób ilościowy powiązać wyników ekonomicznych przedsiębiorstwa z poszczególnymi działaniami w tym obszarze. Niemniej wymienić możemy wiele korzyści które niesie ta koncepcja. Na początek warto zaznaczyć iż CSR powoduje wzrost zainteresowania inwestorów danym małym bądź średnim przedsiębiorstwem. Kredytodawcy są w większym stopniu zainteresowani współpracą z odpowiedzialnymi firmami, które nie tylko mają dodatni wynik finansowy, lecz także odpowiedzialnie budują swój wizerunek, poprzez zarządzanie w sposób przejrzysty, dobre relacje ze społecznością lokalną i otoczeniem. Dla wielu potencjalnych inwestorów wiarygodność społeczna uzależnia wiarygodność finansową. Kolejną korzyścią jest wzrost lojalności konsumentów, dostawców, odbiorców i pozostałych interesariuszy. W wyniku wzrostu świadomości społecznej konsumentów, w swoich wyborach kierują się oni przede wszystkim zaufaniem do danej firmy, do jej wizerunku. W większym stopniu zwracają uwagę na ekologiczność pozyskiwania półproduktów, prefabrykatów i w końcu samego produktu. Coraz częściej za kryterium wyboru produktu bądź usługi staje się postrzeganie zasad społecznych, ochrony środowiska i prawa pracy. Poprzez podejmowanie środków mających na celu rozwój społecznej odpowiedzialności biznesu, firmy podnoszą swoje standardy postępowania, obsługi interesariuszy, dzięki czemu niwelują koszty negatywnego partnerstwa, nieufności i kosztów transakcyjnych. Zmiany te podnoszą poziom kultury organizacyjnej firmy, kształtują ją na bazie zaufania, odpowiedzialności i przejrzystości wszystkich zainteresowanych i ich działań. Szeroki wpływ ma również na zarządzanie HR, a konkretnie na pozyskiwanie i utrzymywanie najlepszych pracowników. Efekt ten tworzony jest w następstwie wprowadzonych instrumentów CSR, poprawiających wizerunek firmy, dzięki czemu rośnie zaufanie wśród pracowników, czego skutkiem jest większa atrakcyjność na rynku pracy. Korzyścią jest również poprawa relacji ze społecznością lokalną i władzami samorządowymi. Społeczna odpowiedzialność wprowadzona przez udział przedsiębiorstwa w życiu społeczności lokalnej, podejmowanych przez nią inwestycji społecznych, w znaczący sposób ułatwia jej sprawne, bezkonfliktowe funkcjonowanie oraz łatwość załatwiania spraw urzędowych. Warto także mieć na świadomości iż wprowadzanie zasad skutecznego CSR to jeden z czynników tworzących przewagę konkurencyjną, poprzez który można budować pozycję na rynkach światowych, na których oczekiwania dotyczące spełniania standardów odpowiedzialnego biznesu są oczywiste. Ponadto społeczna odpowiedzialność biznesu stanowi, po finansowych gratyfikacjach, jeden z najważniejszych elementów motywowania pracowników. Dzięki kodeksom etycznym, respektowania środowiska naturalnego, programom społecznym następuje poprawa wizerunku firmy także wśród pracowników.

Kończąc rozważania na temat społecznej odpowiedzialności biznesu dochodzimy do wniosku, że koncepcja ta jest bardzo ważną częścią kapitału społecznego, który z kolei w istotny sposób wpływa na wzrost gospodarczy regionów, kraju. Polska jako kraj bardzo szybko rozwijający się w wyniku wzrostu kapitału finansowego i materialnego, dochodzi do pewnej granicy rozwoju, po której przekroczeniu decydującym elementem wpływającym na rozwój gospodarczy będzie kapitał społeczny. Niestety w naszym społeczeństwie nie jest on silnie promowany, pogłębiany, nawet świadomość jego znaczenia nie jest na wystarczającym poziomie. Musimy pamiętać, że bezpośrednio na kapitał społeczny wpływ ma koncepcja społecznej odpowiedzialności biznesu. Dlatego władze centralne, samorządowe, instytucje publiczne, organizacje non-profit, inkubatory przedsiębiorczości i w końcu właściciele, menedżerowie i pracownicy powinni pogłębić wiedzę o CSR i w rezultacie skutecznie zaimplementować ją w polityce i funkcjonowaniu przedsiębiorstw.


<< Powrót do Akademii Biznesu

Napisz do autora:

Prosimy o podanie informacji kontaktowych oraz treści wiadomości. Postaramy się odpowiedzieć w jak najszybszym czasie.

Słowa kluczowe: społeczna odpowiedzialność biznesu, podmioty gospodarcze, biznes, kapitał społeczny, zrównoważony rozwój, kapitał miękki, CSR


Copyright © 2021 katalogprzedsiebiorstw.pl | Wszelkie prawa zastrzeżone
Agencja interaktywna LTB.pl
Dołącz do nas na Facebook'u